Ludzie aż zaczęli piszczeć. Tak wyglądało Światełko do Nieba

Jaka jest idea WOŚP?

Trudno wyobrazić sobie polskie szpitale bez charakterystycznych serduszek. To, co zaczął Jerzy Owsiak ponad trzy dekady temu, dawno przestało być tylko jednodniową zbiórką do puszek. Dziś Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy to potężna maszyna, która łata dziury tam, gdzie system ochrony zdrowia po prostu nie daje rady. Liczby robią wrażenie – ponad 2 miliardy złotych zebrane od początku działalności przełożyło się na 71 500 nowoczesnych urządzeń. Jeśli wejdziecie na jakikolwiek oddział dziecięcy, statystyka jest bezlitosna: co piąty sprzęt kupiła Fundacja.

Ale WOŚP to nie tylko inkubatory i rezonanse. To także siedem programów medycznych i szybkie reagowanie, gdy dzieje się coś złego. Pamiętamy rok 2010 i akcję „Stop Powodziom”, kiedy zebrano miliony na pompy i osuszacze. Pamiętamy też rok 2017, gdy pomoc trafiła do Ochotniczej Straży Pożarnej po niszczycielskich nawałnicach. Kiedy przyszła pandemia COVID-19, Fundacja znów była szybsza niż urzędowe procedury, przekazując sprzęt za 70 milionów złotych do szpitali i hospicjów w całym kraju.

Dlaczego to wciąż działa, mimo tylu lat i politycznych burz? Bo Jerzy Owsiak i jego zespół zbudowali coś, co w Polsce jest towarem deficytowym: ogromne zaufanie społeczne. Ludzie wolą oddać pieniądze wolontariuszom niż wierzyć w obietnice płynące z góry. Fundacja regularnie wyprzedza w rankingach zaufania instytucje państwowe czy kościelne. To dowód na to, że Polacy doceniają konkret. Skuteczność Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy opiera się na prostym mechanizmie: zbieramy, kupujemy najlepszy możliwy sprzęt i pilnujemy, żeby służył pacjentom. I choć jeden człowiek nie naprawi całej służby zdrowia, to dzięki wsparciu milionów darczyńców, udaje się mu sprawić, że polskie szpitale przestały przypominać skanseny.

Gwiazdy grają dla WOŚP

Trudno wyobrazić sobie polskie szpitale, gdyby nie charakterystyczne czerwone naklejki. To, co Jerzy Owsiak zaczął ponad trzy dekady temu, dawno przestało być tylko radosnym graniem i zbieraniem monet do puszek. Dzisiaj Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy to potężna instytucja, która po prostu łata dziury tam, gdzie państwowa służba zdrowia rozkłada ręce. Liczby nie kłamią: ponad 2 miliardy złotych zebrane od początku istnienia i ponad 71 tysięcy sztuk sprzętu, który trafił na oddziały. Statystyka na oddziałach dziecięcych jest uderzająca – niemal co piąte urządzenie ma na sobie serduszko.

Ale WOŚP to coś więcej niż tylko nowoczesne inkubatory. To ekipa, która potrafi błyskawicznie reagować na kryzysy, kiedy biurokracja jeszcze śpi. Wszyscy pamiętamy rok 2010 i akcję „Stop Powodziom”, czy wsparcie dla strażaków z OSP po nawałnicach w 2017 roku. Kiedy uderzyła pandemia, fundacja kierowana przez Owsiaka znów była o krok przed systemem, przekazując na walkę z koronawirusem sprzęt wart 70 milionów złotych.

Sukces tej machiny tkwi w czymś, czego w Polsce brakuje najbardziej – w zaufaniu społecznym. Ludzie po prostu wierzą, że ich pieniądze nie zostaną zmarnowane. Dlatego fundacja w rankingach wiarygodności regularnie zostawia w tyle polityków czy instytucje kościelne. Mechanizm jest prosty: zrzutka, zakup najlepszego sprzętu i pilnowanie, żeby faktycznie ratował życie. Jerzy Owsiak nie uzdrowi całego systemu w pojedynkę, ale dzięki milionom darczyńców sprawił, że polskie szpitale przestały kojarzyć się z muzeum, a zaczęły z nowoczesną medycyną. To konkret, z którym trudno dyskutować, nawet jeśli komuś nie po drodze z wizerunkiem samego lidera akcji.

Finałowe Światełko do nieba

Światełko do nieba to jeden z najbardziej rozpoznawalnych momentów finału WOŚP, choć z pozoru jest tylko krótkim przerywnikiem w całodniowym programie. A jednak to właśnie ten punkt programu najczęściej zostaje w pamięci i wraca w rozmowach długo po finale.

Przez lata Światełko kojarzyło się głównie z fajerwerkami. Było głośno, efektownie i widowiskowo. Z czasem forma zaczęła się zmieniać – z powodów ekologicznych, organizacyjnych, ale też społecznych. Coraz częściej zamiast wybuchów są lasery, pokazy świateł, muzyka albo po prostu symboliczna chwila ciszy. I choć dla niektórych to już nie to samo, sens pozostaje bez zmian. Nadal chodzi o wspólny moment podsumowania, a nie o techniczne fajerwerki.

Wbrew pozorom nie jest to wydarzenie tylko dla najbardziej zaangażowanych. Wielu ludzi pojawia się na finale właśnie na Światełko. Nie chcą stać cały dzień na mrozie, niekoniecznie interesują ich koncerty, ale chcą być na końcu. Bo to moment, który daje poczucie uczestnictwa, nawet jeśli wcześniej było się tylko widzem.

Gdy zaczyna się Światełko, emocje szybko wchodzą na wysoki poziom. Ludzie piszczą z wrażenia, klaszczą, krzyczą, nagrywają telefonami wyciągniętymi ponad głowami. Jest głośno, jasno i tłoczno. Dla jednych to kulminacja dnia, dla innych – obowiązkowy punkt programu.

Od lat jednak wokół Światełka toczy się ta sama dyskusja: czy fajerwerki są naprawdę potrzebne. Sprawa trafiła nawet do popkultury – Doda publicznie apelowała do Jurka Owsiaka, by z fajerwerków zrezygnować ze względu na zwierzęta. Apel głośny, szeroko komentowany, ale jak widać – nieskuteczny. Huk nadal jest elementem finału w wielu miastach.

Organizatorzy czasem próbują kompromisów: lasery, światła, muzyka, krótsze pokazy. Czasem się udaje, czasem wraca klasyczny zestaw: wybuch, błysk, zachwyt tłumu. I trudno oprzeć się wrażeniu, że emocje widzów wygrywają z argumentami rozsądku. Bo Światełko ma być efektowne, a efektowność wciąż wielu osobom kojarzy się właśnie z fajerwerkami.

W tym roku w Warszawie nie zabrakło jednak wielkiego pokazu fajerwerków, które były zsynchronizowane z energiczną muzyką. Zebrana publika klaskała, piszczała i zachwycała się kolejnymi ogniami i unoszącym się dymem.