Ujawnili nominacje do Fryderyków i się zaczęło. Jedna z pominiętych artystek nie wytrzymała. Padły gorzkie słowa

Czym są Fryderyki?

Trudno o bardziej jaskrawy przykład imprezy, która co roku dzieli Polskę na dwa obozy, niż gala rozdania Fryderyków. Z jednej strony mamy wielkie święto muzyki, z drugiej – niekończące się narzekania na hermetyczność środowiska. Choć statuetki te są wręczane od połowy lat 90., mechanizm ich przyznawania wciąż budzi spore kontrowersje. Krytycy regularnie wytykają Akademii Fonograficznej, że nagradza głównie „swoich”, tworząc coś na kształt klubu wzajemnej adoracji, do którego nowi gracze mają wstęp tylko po spełnieniu szeregu niepisanych warunków.

Warto jednak spojrzeć na to, jak ta impreza ewoluowała. Kiedyś Fryderyki kojarzyły się z przydługimi przemówieniami i sztywną atmosferą w Salach Kongresowych. Dzisiaj to potężne widowisko telewizyjne, które musi walczyć o uwagę widza przyzwyczajonego do szybkich treści z TikToka. Organizatorzy dwoją się i troją, przenosząc galę do różnych miast, od Szczecina po Gliwice, by nadać jej nowoczesny, niemal festiwalowy sznyt. To już nie tylko rozdanie nagród, ale przede wszystkim walka o zasięgi i prestiż wizerunkowy, który dla wielu artystów jest wart więcej niż sama fizyczna statuetka na półce. Największe emocje zawsze budzi lista nominowanych. Często pojawia się zarzut, że branża zamyka się w bańce popularnych nazwisk, ignorując to, co realnie dzieje się w streamingu czy na mniejszych scenach. Z drugiej strony, w ostatnich latach widać wyraźny ukłon w stronę hip-hopu i alternatywy. To próba ratowania wiarygodności nagrody w oczach młodszego pokolenia, które rzadko zagląda do tradycyjnych mediów. System głosowania, w którym bierze udział ponad tysiąc osób związanych z rynkiem muzycznym, ma zapewniać obiektywizm, ale w praktyce promuje tych, którzy mają za sobą potężne machiny promocyjne wielkich wytwórni.

Mimo wszystkich złośliwości pod adresem gali, polski rynek muzyczny potrzebuje takiego punktu odniesienia. W dobie algorytmów, które podsuwają nam w kółko to samo, Fryderyki pozwalają na moment zatrzymać się i sprawdzić, co branża uznaje za swój towar eksportowy. Nawet jeśli wybory bywają dyskusyjne, to właśnie ta dyskusja napędza zainteresowanie rodzimą twórczością. To jedyny wieczór w roku, kiedy polska muzyka zajmuje czas antenowy w prime timie, przypominając, że poza zagranicznymi hitami mamy u siebie artystów, którzy potrafią wypełnić największe stadiony w kraju.

Kim jest Mery Spolsky?

W świecie polskiej alternatywy rzadko wieje nudą, ale ostatnie dni w kalendarzu Marii Ewy Żak wyglądają jak scenariusz intensywnego kina moralnego niepokoju wymieszanego z techno-party. Mery, którą pokochaliśmy za bezkompromisowe teksty i bycie „dziewczyną z Polski”, właśnie zamknęła jeden z ważniejszych rozdziałów swojej medialnej przygody. Po dwóch latach regularnych spotkań z rzeszą wiernych słuchaczy, artystka oficjalnie zakończyła współpracę z Radiem Nowy Świat. Jej autorska audycja „Era Spolsky” była dla wielu sobotnim rytuałem, bezpieczną przystanią, gdzie elektronika spotykała się z błyskotliwym komentarzem do rzeczywistości. Decyzja ta odbiła się szerokim echem na Facebooku, gdzie wokalistka wylała sporo ciepłych słów pod adresem redakcyjnych kolegów i fanów. To koniec pewnej epoki, bo umówmy się – Nowy Świat bez jej energii straci nieco tego specyficznego, brokatowego pazura, który Mery wnosiła na antenę z taką lekkością.

Artystka w swoim pożegnalnym wpisie nie kryła wzruszenia, podkreślając, że choć znika z grafiku prowadzących, to nadal zamierza być wierną słuchaczką i kibicować internetowej rozgłośni z drugiego rzędu. Podziękowała za wszystkie wiadomości, słowa otuchy i wspólne świętowanie urodzin radia, które zawsze owocowały gigantyczną dawką endorfin. Fani zareagowali błyskawicznie – pod postem wylała się fala nostalgii, ale i pytań o to, co dalej. Czy to oznacza, że Mery planuje totalne przegrupowanie sił i ucieczkę w stronę jeszcze bardziej radykalnej twórczości? Można odnieść wrażenie, że Maria Żak potrzebuje teraz przestrzeni na oddech, by móc w pełni skupić się na tym, co potrafi najlepiej – na muzyce, która nie bierze jeńców. Jednak życie, jak to ma w zwyczaju, lubi serwować serię niefortunnych zdarzeń dokładnie wtedy, gdy próbujemy poukładać sobie codzienność na nowo.

Mery Spolsky bez nominacji

Jakby emocji związanych z radiowym rozwodem było mało, wtorek 24 marca przyniósł kolejny zimny prysznic, tym razem prosto z kuluarów najważniejszej nagrody muzycznej w kraju. Kiedy ogłoszono listy do 32. edycji Fryderyków, oczy wszystkich zwrócone były na kategorię muzyki rozrywkowej, gdzie zwykle toczy się najbardziej krwawa walka o prestiż. Niestety, ku ogromnemu zaskoczeniu branży i jeszcze większemu rozczarowaniu fanów, Mery Spolsky nie znalazła się wśród nominowanych. To sytuacja co najmniej dziwna, biorąc pod uwagę, jak mocno jej ostatnie poczynania rezonowały w sieci i na listach przebojów. Akademia, która w tym roku musiała przesiać tysiące zgłoszeń od popu, przez hip-hop, aż po metal, najwyraźniej uznała, że „Era Spolsky” tym razem nie zasługuje na statuetkę. Jest w tym coś z gorzkiej ironii – artystka, która redefiniuje polski alternatywny pop, zostaje pominięta w roku, w którym tak bardzo stawia na autentyczność.

No i nie ma nominacji za »Kocham Polskę«. Przykro mi, ale trudno. W takich sytuacjach zawsze się mówi, że »nie o nagrody chodzi«. Najważniejsze, że wy słuchacie, jesteście i będziecie — napisała artystka w nowym wpisie.

Brak nominacji dla Marii Żak to temat, który z pewnością rozpali dyskusje o kryteriach wyboru i o tym, czy Fryderyki nadal trzymają rękę na pulsie tego, co w trawie piszczy. Choć lista nominowanych pęka w szwach od głośnych nazwisk, nieobecność Mery jest aż nadto odczuwalna – to tak, jakby na najlepszej domówce w mieście zabrakło osoby, która zawsze pierwsza wchodzi na stół. Dla samej artystki to pewnie trudny moment, ale znając jej hart ducha, przekuje tę porażkę w kolejny mocny singiel, który za rok nie da jurorom wyboru. Fani piosenkarki już teraz głośno manifestują swoje niezadowolenie w mediach społecznościowych, tworząc własne „koncerty życzeń” i udowadniając, że żadna nagroda nie jest w stanie zastąpić realnego uwielbienia tłumów. Mery może i nie dostanie w tym roku złotej statuetki do postawienia na półce, ale patrząc na jej drogę, to tylko chwilowy postój przed kolejnym, jeszcze głośniejszym startem.